گرمایش از کف بهتره یا شوفاژ

 

انتخاب بین سیستم گرمایش از کف و رادیاتور یکی از مهم‌ترین تصمیماتی است که در فرآیند ساختمان‌سازی باید گرفته شود. این دو روش گرمایشی از نظر هزینه‌های اولیه و مداوم تفاوت دارند. 

گرمایش از کف در ابتدا هزینه بیشتری دارد اما در مدت زمان طولانی‌تر منابع انرژی را بهتر مصرف می‌کند. رادیاتور نیز با وجود هزینه کمتر در ابتدا، در مدت زمان بلندمدت منابع انرژی بیشتری را مصرف می‌کند.

 

در این مقاله با بررسی نحوه عملکرد و لوله‌کشی این دو سامانه، مزایا و معایب آنها را تحلیل کرده‌ایم تا خوانندگان بتوانند با درنظرگرفتن ویژگی‌های ساختمان خود، گزینه مناسب‌تر را انتخاب کنند.

 

 

گرمایش از کف چیست؟

 

سیستم گرمایش از کف یکی از روش‌های متداول گرمایشی است که با استفاده از شیوه همرفت حرارتی، خانه را گرم می‌کند. در این سیستم، آب گرم ورودی از پکیج یا مبدل حرارتی در زیر سرامیک یا کف ساختمان قرار می‌گیرد. 

دلیل این کار این است که هوای سرد به دلیل تراکم بیشتر مولکول‌ها، در ارتفاع پایین‌تر قرار می‌گیرد. گرمایش از کف با ایجاد گرما در این ناحیه، باعث گرم شدن آن می‌شود.

با این روش، همرفت هوا در ساختمان صورت می‌گیرد و هوای گرم به سمت بالا حرکت کرده و باعث گرم شدن فضا می‌شود. در ادامه قصد داریم به بررسی برخی از مزایا و معایب این سیستم بپردازیم.

مزایای اصلی گرمایش از کف به شرح زیر است:

 

- توزیع یکنواخت و مناسب گرما در سراسر فضای خانه و جلوگیری از نوسانات حرارتی

- امکانات بیشتر برای طراحی داخلی و استفاده کامل از فضا بدون محدودیت رادیاتورها

- نیاز کمتر به تعمیرات و تخلیه رادیاتورها

- عدم تولید دود و سیاهی روی دیوارها

- مصرف انرژی کمتر به دلیل استفاده از دمای پایین‌تر در سیستم 

- گرمای مستمر و طولانی‌مدت منتشر شده از سطح کف

- آسایش بیشتر برای افراد به دلیل تماس مستقیم با سطح گرم

- نیاز کمتر به تعمیر و سرویس

 

مهم‌ترین معایب گرمایش از کف به شرح زیر است:

 

- زمان بیشتر مورد نیاز برای گرم شدن تمام فضای خانه

- احتمال خستگی فرد از گرمای ملایم اما یکنواخت 

- امکان بروز آسیب در کف ساختمان به خصوص در هنگام تغییرات دما

- هزینه بیشتر نصب به دلیل نیاز به لوله‌کشی زیر کاشی و کف

- میزان بالای مصرف لوله‌های پلی‌اتیلنی ضدزنگ 

- ضرورت باز کردن کف برای لوله‌کشی و احتمال آسیب دیدن دیوارها

- صرف وقت بیشتر برای مراحل اجرا و نصب

- نیاز به تخصص بیشتر در طراحی و اجرا

 

 

گرمایش با رادیاتور چگونه گرما تولید می‌کند؟

 

سیستم‌های گرمایشی رادیاتورها برای تولید گرما، به یک منبع حرارتی مرکزی نیاز دارند. 

تا چند دهه پیش، معمولاً از موتورخانه به عنوان منبع حرارتی استفاده می‌شد. در موتورخانه آب گرم می‌شد و سپس به وسیله لوله‌کشی به رادیاتورها در هر واحد مسکونی منتقل می‌گردید.

امروزه، اکثراً از پکیج‌های گرمایشی به عنوان منبع اصلی حرارت استفاده می‌شود. پکیج‌های گرمایشی جایگزین مناسبی برای موتورخانه هستند، زیرا کوچک‌ترند و معمولاً در آشپزخانه یا بالکن قابل نصب هستند.

پکیج، آب را گرم کرده و توسط پمپ سیرکولاسیون و لوله‌کشی به رادیاتورهای مختلف منتقل می‌نماید. این کار باعث کاهش اتلاف انرژی نسبت به روش قبلی می‌شود.

 

 

سیستم گرمایش از کف چگونه گرما تولید می‌کند؟

 

این سیستم از لوله‌هایی که در زیر کف ساختمان نصب می‌شوند برای انتقال گرما استفاده می‌کند. شباهت آن به شوفاژها در استفاده از آب به عنوان رسانای حرارتی است. 

منبع تولید گرما در این سیستم پکیج یا موتورخانه‌ای است که وظیفه گرم کردن آب را بر عهده دارد.

برآورد می‌شود این روش تا ۳۰ درصد در مصرف انرژی صرفه‌جویی داشته باشد. همچنین گرما تا ارتفاع ۲ متری از کف تولید می‌شود. 

از آنجایی که گرما از پایین وارد می‌شود، نیازی به افزایش دمای پکیج یا موتورخانه نیست. این موضوع سبب بهینه‌سازی مصرف انرژی می‌شود.

 

تفاوت قیمت گرمایش از کف با رادیاتور، کدام به صرفه‌تر است؟

 

هر دو سیستم از آب گرم برای تولید گرما استفاده می‌کنند و از پکیج یا موتورخانه به عنوان منبع حرارتی استفاده می‌شود. 

متراژ لوله‌کشی در گرمایش از کف بسیار بیشتر است، اما در رادیاتور فقط محل نصب آن لوله‌کشی می‌شود.

با وجود اینکه هزینه لوله‌کشی گرمایش از کف بیشتر است، اما نیاز به خرید تعداد بیشتری رادیاتور وجود دارد تا گرمای مناسبی تولید شود که این هزینه را جبران می‌کند.

اگر در حال ساخت ساختمان باشید، گرمایش از کف اقتصادی‌تر است. اما برای تعویض سیستم فعلی، رادیاتور به مراتب ارزان‌تر خواهد بود.

مهم این است که نیازها و شرایط ساختمان را نیز در نظر بگیرید.

 

• - هزینه‌های اولیه نصب گرمایش از کف شامل هزینه لوله‌کشی، تأسیسات و تجهیزات مورد نیاز است که بسیار بیشتر از رادیاتور است. 

 

• - در گرمایش از کف باید لوله‌ها را در تمام زیرزمین، زیر کف و دیوارهای خانه نصب کرد که نیازمند زمان و هزینه بیشتری است.

 

• - در مقابل در رادیاتور فقط نیاز است لوله‌ها در محل نصب رادیاتورها کشیده شود که کار ساده‌تر و ارزان‌تری است.

 

• - هرچند هزینه لوله‌کشی گرمایش از کف بیشتر است اما به دلیل توزیع بهتر گرما نیاز به تعداد کمتری رادیاتور می‌باشد.

 

• - در مقابل برای تأمین گرمای مورد نیاز باید تعداد بیشتری رادیاتور خریداری کرد که هزینه آن را جبران می‌کند.

 

 

گرمایش از کف یا رادیاتور؛ کدام بهتر است؟

 

هر دو روش گرمایشی دارای مزایا و معایبی هستند:

 

گرمایش از کف:

 

- توزیع یکنواخت گرما در سراسر سطح کف.

- زمان کمتر برای گرم شدن کف و اتاق. 

- دمای مطبوع‌تر و پایدارتر.

- نیازی به رادیاتورهای متعدد نیست.

 

معایب:

 

- هزینه بیشتر برای نصب لوله‌کشی.

- نیاز به طراحی و نصب ویژه.

 

رادیاتور:

 

- هزینه کمتر برای نصب.

- سادگی نصب و کنترل.

 

معایب: 

 

- توزیع نامتوازن گرما.

- زمان بیشتر برای گرم شدن.

 

بنابراین بسته به شرایط مکانی و مالی می‌توان یکی را انتخاب کرد.

 

کدام یک از سیستم های گرمایش از کف و رادیاتور کاهش مصرف سوخت بهتری دارد؟

- در در گرمایش از کف، طول لوله‌ها تقریباً یکسان است. بنابراین گرما به صورت یکنواخت در سراسر ساختمان توزیع می‌شود.

 

- به دلیل توزیع یکسان گرما، نیاز به مقادیر بیشتری انرژی برای رساندن دما به سطح مورد نظر وجود ندارد.

- دمای آب مورد نیاز در این روش (35 تا 50 درجه) کمتر از روش رادیاتور (65 تا 72 درجه) است.

- پکیج یا موتورخانه به دلیل دمای کمتر مورد نیاز، سریع‌تر به دمای مطلوب می‌رسند.

- تخمین زده می‌شود که این روش می‌تواند تا 40 درصد در مصرف سوخت صرفه‌جویی داشته باشد.

 

در نتیجه به دلیل توزیع یکنواخت‌تر گرما، این روش برتری مصرف انرژی کمتر را دارد.

 

آزادی و انعطاف بیشتر در دکوراسیون و چیدمان منزل در سیستم گرمایش از کف

 

در سیستم گرمایشی با استفاده از رادیاتورها باید فضایی برای قرارگیری آن‌ها در نظر گرفته شود. همچنین دکوراسیون باید به گونه‌ای باشد که با رادیاتورها همخوانی داشته باشد.

اما در سیستم گرمایش از کف، آزادی بیشتری در قراردادن اثاثیه وجود دارد. می‌توان آن‌ها را در هر قسمتی از منزل مستقر کرد. این امر خصوصاً در خانه‌های کوچک و اتاق‌های خواب ملموس است.

همچنین در سیستم رادیاتورها، دیوارها به مرور زمان سیاه می‌شوند اما در گرمایش از کف این مشکل وجود ندارد.

بنابراین آزادی بیشتر در طراحی داخلی و چیدمان اثاثیه سبب برتری سیستم گرمایش از کف می‌شود.

 

 

سیستم گرمایش از کف به عنوان یک عایق عمل می‌کند

 

در سیستم گرمایش از کف، فوم مورد استفاده قرار می‌گیرد. این فوم، کف را عایق می‌کند و سبب کاهش تلفات حرارتی از طریق کف می‌شود. 

همچنین صدای کمتری از داخل به بیرون انتقال می‌یابد. از سوی دیگر عایق بودن کف سبب می‌شود خانه در برابر گرما و سرمای زمستان و تابستان مقاوم‌تر باشد.

از مزایای دیگر این سیستم می‌توان به استهلاک کمتر آن اشاره کرد. با توجه به اینکه فقط لوله‌کشی درگیر استهلاک است، طول عمر بیشتری نسبت به رادیاتور دارد و نیازی به تعویض قطعات در طول سال‌ها وجود ندارد.

 

بررسی معایب سیستم گرمایش از کف:

 

- عدم امکان تغییرات بعد از نصب: با توجه به اینکه دستگاه در کف ساختمان نصب می‌شود، امکان تغییر سیستم بعد از نصب وجود ندارد.

- زمان بیشتر برای گرم شدن: برای اینکه کف ساختمان آسیب نبیند، زمان گرم شدن حدود 36 ساعت به طول می‌انجامد که بیشتر از رادیاتور است.

- نیاز به برنامه‌ریزی برای اولین روشن‌سازی: باید در ابتدا دما کم‌کم افزایش پیدا کند تا کف آسیب نبیند.

- احتمال خرابی لوله‌ها با زمان: با وجود استهلاک کمتر، امکان خرابی لوله‌ها با گذر زمان وجود دارد.

 

بنابراین باید مزایا را در برابر معایب ارزیابی کرد.

 

اثر سیستم گرمایش از کف بر روی قالی و موکت

 

سیستم گرمایش از کف به دلیل ایجاد گرمای یکنواخت در سراسر سطح کف می‌تواند باعث باردار شدن پرزهای قالی و موکت شود. 

هرچند این موضوع تا حدودی درست است، اما با رعایت دمای استاندارد خانه و کنترل میزان گرمایش از طریق تنظیمات سیستم، می‌توان میزان تاثیر آن را کاهش داد.

همچنین شستن منظم قالی و موکت‌ها نیز در جلوگیری از باردار شدن پرزها موثر است. بنابراین با توجه به این موارد، اثر سیستم بر روی پرزها قابل مدیریت بوده و قاطعانه نمی‌توان آن را منفی دانست.

 

 

اثر سیستم گرمایش از کف بر روی پوکی استخوان و واریس

 

در مورد تاثیر سیستم گرمایش از کف بر روی پوکی استخوان و واریس، تحقیقات و مدارک علمی کافی وجود ندارد. 

این ادعا نخستین بار توسط کدام منبعی مطرح شده است مشخص نیست. بنابراین نمی‌توان به طور قطعی گفت چنین تاثیری وجود دارد یا نه.

اگر بخواهیم به طور کلی دو سیستم را مقایسه کنیم، گرمایش از کف به دلیل مزایایی مانند گرمای مطلوب‌تر، هزینه کمتر، زیبایی و انعطاف‌پذیری بیشتر توصیه می‌شود. البته بیشتر تحقیقات برای ارزیابی تاثیرات سلامتی آن نیز ضروری است.

 

 

انتخاب بهترین نوع سیستم گرمایش از کف

 

انتخاب مناسب‌ترین سیستم گرمایش از کف بستگی به نوع پروژه و کاربری دارد. 

برای ساخت و ساز جدید گرمایش از کف مرطوب مناسب تر است.

گرمایش برقی هم برای ساختمان‌های جدید و هم بازسازی مناسب است زیرا کمترین تأثیر را بر ارتفاع دارد.

 

نحوه نصب بستگی به نوع پوشش کف دارد.

برای کاشی و سنگ مش و ممبران مناسب است.

برای کف‌پوش چوبی، فرش یا وینیل از فویل استفاده شود.

 

بنابراین با توجه به نوع ساختمان و پوشش کف باید انتخاب شود. ترجیحاً از مشاوره یک متخصص در این زمینه استفاده شود.

 

 

نتیجه گیری

 

هر چند به صراحت نمی‌توان هر یک از این روش‌ها را بر دیگری مقدم دانست، اما یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که اغلب مردم به دنبال پاسخی برای آن هستند، میزان گرمایش و کیفیت گرمایش هر یک است. 

سیستم گرمایش از کف برای گرم کردن ساختمان نیاز به زمان بیشتری نسبت به رادیاتور دارد. اما از نظر توزیع یکنواخت گرما، بسیار بهتر از سیستم رادیاتور عمل می‌کند.

در سیستم رادیاتور، هوای گرم به آن وارد می‌شود و بدنه رادیاتور گرم می‌شود و باعث گرم شدن محیط اطراف می‌گردد. در سیستم کف هم این اتفاق می‌افتد با این تفاوت که کل کف به عنوان یک رادیاتور عمل می‌کند.

مصرف انرژی در سیستم کف به خاطر طراحی بهینه‌تر، بسیار کمتر از رادیاتور است. همچنین از آزادی بیشتر در دکوراسیون و فضاسازی برخوردار است.

بنابراین با توجه به معیارهای مذکور، کیفیت سیستم گرمایش از کف بالاتر به نظر می‌رسد.

 

سوالات متداول

 

1. آیا گرمایش از کف بهتر از رادیاتور است؟

 

گرمایش از کف از نظر توزیع یکنواخت حرارت در سراسر ساختمان برتری دارد. در این روش نیازی به جایگاه ویژه‌ای برای رادیاتور نیست و امکان دکوراسیون آزادانه‌تر وجود دارد. همچنین به دلیل طراحی بهینه، مصرف انرژی کمتری داشته و صرفه‌جویی بیشتری در هزینه‌ها حاصل می‌کند. با این حال، زمان لازم برای گرم شدن محیط کمی بیشتر از رادیاتور است.

 

2. تبدیل سیستم گرمایش از کف به رادیاتور امکان‌پذیر است؟

 

بله. از طریق اتصال لوله‌های گرمایش از کف به یک کلکتور گرمایشی و سپس اتصال خروجی آن به لوله‌های رادیاتور می‌توان این تبدیل را انجام داد. با این کار می‌توان هم‌زمان از گرمایش از کف و رادیاتور برای گرم کردن محیط استفاده کرد.

 

3. آیا گرمایش از کف سرطان‌زاست؟

 

تحقیقات علمی قطعی ارتباط مستقیم میان گرمایش از کف و بروز سرطان را نشان نداده و این ادعا تأیید نشده است. با این حال، تماس مستقیم با سطح گرم کف ممکن است خطر واریس یا پوکی استخوان را افزایش دهد.

 

4. عمر مفید گرمایش از کف چقدر است؟ 

 

بر اساس بررسی‌ها، عمر مفید تخمینی سیستم گرمایش از کف بین 25 تا 50 سال اعلام شده است. البته عواملی مانند کیفیت ساخت، مصالح بکار رفته و شرایط محیطی و تعمیرات منظم می‌تواند این مدت زمان را تا حدودی تغییر دهد.